Powiat pajęczański

Powiat Pajęczański położony jest w południowej części województwa łódzkiego. Rozciąga się na pograniczu wyżyny Małopolskiej i Niziny Wielkopolskiej, na północnym skraju Jury Krakowsko-Częstochowsko-Wieluńskiej. Graniczy z trzema innymi powiatami województwa łódzkiego: wieluńskim na zachodzie, bełchatowskim na północnym wschodzie i radomszczańskim na wschodzie a także, na południu – z powiatami wchodzącymi w skład województwa śląskiego: częstochowskim i kłobuckim.
Na powiat pajęczański składają się dwa miasta: Pajęczno i Działoszyn, dwie gminy miejsko-wiejskie z siedzibami w Pajęcznie i Działoszynie oraz sześć gmin wiejskich z siedzibami w Kiełczygłowie, Nowej Brzeźnicy, Rząśni, Siemkowicach, Strzelcach Wielkich i Sulmierzycach.
Powiat został utworzony w 1956 r. z części terenów dwóch, sąsiadujących ze sobą powiatów: radomszczańskiego i wieluńskiego. W miejsce dawnych gmin utworzono wówczas dwadzieścia siedem gromadzkich rad narodowych. W dn. 1 stycznia 1958 r. Pajęczno uzyskało prawa miejskie, dziesięć lat później po reorganizacji gromad powiat pajęczański liczył osiemnaście jednostek: miasto Pajęczno i siedemnaście gromad wiejskich. W 1973 r. zlikwidowano gromadzkie rady narodowe, tworząc w ich miejsce urzędy gmin. W 1975 r. powiat pajęczański zlikwidowano a jego teren znalazł się w trzech nowych województwach: sieradzkim, piotrkowskim i częstochowskim. Z dn. 1 stycznia 1999 r. po 23 latach przerwy ponownie utworzono powiat pajęczański.

Turystyka w powiecie pajęczańskim
Południowo-zachodnią część powiatu pajęczańskiego obejmuje Załęczański Park Krajobrazowy, utworzony w 1978 r. jako jeden z pierwszych tego typu parków w Polsce. Park ten obejmuje m.in. Wielki Łuk Warty – malowniczy przełom tej rzeki rozcinającej skały jurajskie Wyżyny Wieluńskiej, ostańce i wychodnie skalne, jaskinie, studnie i kotły krasowe oraz ponory i wywierzyska.
W granicach powiatu pajęczańskiego istnieją również cztery rezerwaty przyrody; rezerwat przyrody nieożywionej „Węże” oraz rezerwaty leśne „Mokry Las”, „Murowaniec” i „Dabrowa w Niżankowicach”. Ustanowiono tu również czterdzieści siedem pomników przyrody. Łącznie obszary chronione na terenie powiatu pajęczańskiego obejmują 480 km2, co stanowi 64 % powierzchni powiatu pajęczańskiego.
Do największych, pozaprzyrodniczych atrakcji turystycznych powiatu pajęczańskiego należą: barokowy kościół parafialny z XVIII w. oraz zabytkowe domy mieszkalne z XIX w. w Pajęcznie, XVIII-wieczny pałac i rokokowy kościół p.w. św. Magdaleny w Działoszynie, gotycka wieża – dzwonnica kościoła parafialnego w Nowej Brzeźnicy pamiętająca czasy urodzonego tu wielkiego polskiego kronikarza Jana Długosza, zabytkowe dwory obronne w Siemkowicach, Chorzenicach, Radoszewicach i dworki szlacheckie w Stróży i Kiełczygłowie, a także zabytkowe świątynie: murowane – w Sulmierzycach i Rząśni oraz drewniane – w Białej i Stróży.
Przez najciekawsze krajobrazowe tereny powiatu pajęczańskiego prowadzą trzy znakowane szlaki piesze: Szlak Jury Wieluńskiej, Szlak Przełomu Warty przez Wyżynę Wieluńską oraz Szlak Rezerwatów przyrody ZPK, a także rowerowe: „Szlak Dwóch Lip”, „Szlak Ujścia Liswarty”, „Szlak Działoszyńskiego przełomu Warty”, „Szlak Wapiennych Wzgórz Załęczańskiego Parku Krajobrazowego” i  szlak „Patrzyków-Łążek”.